PSIXOFIZIOLOGIK MEXANIZMLARNI SPORTCHILARNING MUSOBAQASAMARADORLIGIGA TA’SIRI

Mualliflar

  • Ishtayev Javlon Mavlonboyevich Author

Kalit so‘zlar:

sportchi, psixofiziologik mexanizm, sensor-motor reaksiya, diqqat barqarorligi, emotsional barqarorlik, stressga bardoshlilik, funksional holat.

Abstrak

Mazkur maqolada sportchilarning musobaqa samaradorligiga ta’sir
etuvchi psixofiziologik mexanizmlar ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilinadi.
Sport faoliyatida yuqori natijaga erishish nafaqat jismoniy, texnik va taktik tayyorgarlik,
balki sportchining markaziy nerv tizimi funksional holati, sensor-motor reaksiya tezligi,
diqqat barqarorligi, emotsional o‘zini-o‘zi boshqarish, stressga bardoshlilik, funksional
zo‘riqish va portlash qobiliyati bilan ham belgilanadi. Maqolada sportchilarning
psixofiziologik holatini baholashda “Psixotest”, “Multipsixometr” va “SPORK”
moslamalaridan foydalanishning ilmiy-amaliy ahamiyati yoritiladi. Shuningdek,
sportchilarning individual psixofiziologik pasportini shakllantirish, musobaqaoldi
holatini monitoring qilish va sport natijadorligini prognozlash bo‘yicha tavsiyalar
beriladi. 

Author Biography

  • Ishtayev Javlon Mavlonboyevich

    O‘zbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universiteti
    Pedagogika fanlari doktori (DSc), professor 

References

1. Egamberdieva, B., Ishtayev, J., Korobeynikov, G., Khasanov, O., Gapparov, Z.,

Xursanova, R., . & Juraev, I. (2025). Brilliant moves in chess and early grandmaster

success: a study of the world's youngest grandmasters.

2. Ishtayev, J. (2025). Psychological features of specialized perceptions in boxers.

International Journal of Political Sciences and Economics, 1(1), 50-54.

3. Ishtayev J., Gapparov Z.,Ishtayeva R. Issues of forming the psychological passport

of athletes. International journal of artificial intelligence. ISSN: 2692-5206, Impact

Factor: 12,23. American Academic publishers, volume 05, issue 09,2025. P-1305-1308.

4. Ильин Е.П. Психофизиология физического воспитания и спорта. — СанктПетербург: Питер, 2008.

5. Родионов А.В. Психология физического воспитания и спорта. — Москва:

Академия, 2010.

6. Платонов В.Н. Система подготовки спортсменов в олимпийском спорте. —

Киев: Олимпийская литература, 2015.

7. Weinberg R.S., Gould D. Foundations of Sport and Exercise Psychology. —

Champaign: Human Kinetics, 2019.

8. Cox R.H. Sport Psychology: Concepts and Applications. — New York: McGrawHill, 2012.

9. Бабушкин Г.Д. Психологическое обеспечение подготовки спортсменов. —

Омск: СибГУФК, 2014.

10. Коробейников Г.В. Психофизиологические особенности спортсменов

высокой квалификации. — Киев, 2016.Gould D., Dieffenbach K., Moffett A.

Psychological characteristics and their development in Olympic champions. Journal of

Applied Sport Psychology, 2002.

Downloads

Nashr qilingan

2026-09-08

How to Cite

PSIXOFIZIOLOGIK MEXANIZMLARNI SPORTCHILARNING MUSOBAQASAMARADORLIGIGA TA’SIRI. (2026). Sportda Ilmiy Tadqiqotlar, 4(4), 88-98. https://jtsiti-journal.uz/index.php/sport/article/view/192