MALAKLI GANDBOLCHILARNI MUSOBQA OLDITAYYORGARLIK KOʻRSATKICHLARINING TAHLILI
Kalit so‘zlar:
Morfofunksional ko‘rsatkichlar, gandbolchilar, umumiy jismoniy tayyorgarlik, maxsus jismoniy tayyorgarlik, antropometrik ko‘rsatkichlar, reaksiya tezligi, tana vazni indeksi, o‘pkaning tiriklik sigʻimi, sport tayyorgarligi, musobaqa oldi tayyorgarlik.Abstrak
Mazkur maqolada malakali gandbolchilarning morfofunksional ko‘rsatkichlari, ularning jismoniy
tayyorgarlik darajasi hamda musobaqa oldi tayyorgarlik jarayonidagi o‘zgarishlari o‘rganilgan.
Tadqiqot davomida sportchilarning antropometrik ko‘rsatkichlari, tana vazni indeksi, o‘pkaning tiriklik
sigʻimi, psixologik holati va reaksiya tezligi kabi muhim funksional ko‘rsatkichlar tahlil qilindi. Olingan
natijalar shuni ko‘rsatdiki, sportchilarning aksariyatida tana vazni me’yor darajasida bo‘lib, ayrim
sportchilarda tana vazni yetishmovchiligi yoki ortiqchaligi kuzatildi. Spirometr tekshiruvlari natijasida
ko‘pchilik sportchilarda nafas olish tizimining funksional holati qoniqarli darajada ekanligi aniqlandi,
biroq ayrim sportchilarda o‘pkaning tiriklik sigʻimi pasayganligi qayd etildi. Reaksiya tezligi bo‘yicha
o‘tkazilgan tadqiqotlar sportchilarning aksariyatida yuqori yoki o‘rtacha darajadagi ko‘rsatkichlar
mavjudligini ko‘rsatdi. Tadqiqot natijalari malakali gandbolchilarning morfofunksional rivojlanishi
sport natijalariga bevosita ta’sir ko‘rsatishini hamda mashgʻulot yuklamalarini individuallashtirish
zarurligini tasdiqlaydi.
References
1. Abdullayev A., Xo‘jayev F. Sport
fiziologiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2018. – 256
b.
2. Kerumov F.A. Sport mashgʻulotlari
nazariyasi va metodikasi. – Toshkent: Fan va
texnologiya, 2016. – 312 b.
3. Usmonxo‘jayev T.S. Jismoniy tarbiya va
sport tibbiyoti. – Toshkent, 2017. – 228 b.
4. Nurmatov N.N. Sportchilarning
funksional holatini baholash usullari. – Toshkent:
Ilm Ziyo, 2019. – 190 b.
5. Raxmonov Q.R. Gandbolchilarni
tayyorlash tizimi. – Toshkent: O‘zDJTI nashriyoti,
2020. – 174 b.
6. O‘rinboyev A.A. Yuqori malakali
sportchilarning morfofunksional ko‘rsatkichlari. –
Toshkent, 2018. – 210 b.
7. Xudoyberdiyev M.X. Sport
morfologiyasi asoslari. – Toshkent: Fan, 2015. –
198 b.
8. Волков Н.И. Биохимия мышечной
деятельности. – Москва: Физкультура и спорт,
2012. – 336 с.
9. Платонов В.Н. Система подготовки
спортсменов в олимпийском спорте. – Киев:
Олимпийская литература, 2015. – 808 с.
10. Матвеев Л.П. Теория и методика
физической культуры. – Москва: Физкультура
и спорт, 2014. – 544 с..
