OLIY TAʼLIMDA ADAPTIV JISMONIY TARBIYANI OʻQITISH METODIKASINI TAKOMILLASHTIRISHNING PEDAGOGIK ASOSLARI
Ключевые слова:
adaptiv jismoniy tarbiya, oliy taʼlim, jismoniy imkoniyati cheklangan talabalar, inklyuziv taʼlim, individuallashtirish, differensiyallashtirish, pedagogik metodika, jismoniy faollik, baholash mezonlari.Аннотация
Maqolada oliy taʼlim muassasalarida jismoniy imkoniyati cheklangan talabalarga adaptiv jismoniy tarbiyani oʻqitish metodikasini takomillashtirishning pedagogik asoslari yoritilgan. Tadqiqotning asosiy maqsadi talabalarning individual funksional imkoniyatlari, taʼlim ehtiyojlari va jismoniy faollik darajasini hisobga oluvchi oʻqitish metodikasining konseptual asoslarini ishlab chiqishdan iborat. Tadqiqotda ilmiy adabiyotlarni nazariy tahlil qilish, qiyosiy tahlil, umumlashtirish, tizimlashtirish va pedagogik modellashtirish usullaridan foydalanish nazarda tutilgan. Adaptiv jismoniy tarbiyani tashkil etishning maqsadli, diagnostik, mazmuniy, tashkiliy-metodik va natijaviy komponentlarini oʻzaro bogʻlashga asoslangan konseptual model taklif etilgan. Modelda individuallashtirilgan mashgʻulotlar, moslashtirilgan jismoniy mashqlar, qulay taʼlim muhiti, pedagogik qoʻllab-quvvatlash va koʻp mezonli baholashning oʻrni asoslangan. Maqolaning amaliy ahamiyati oliy taʼlim muassasalarida adaptiv jismoniy tarbiya mashgʻulotlarini tashkil etish va takomillashtirish boʻyicha metodik tavsiyalar ishlab chiqish imkoniyati bilan belgilanadi.
Библиографические ссылки
1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 15-oktabrdagi OʻRQ-641-son “Nogironligi boʻlgan shaxslarning huquqlari toʻgʻrisida”gi Qonuni.
2. United Nations. Convention on the Rights of Persons with Disabilities. Article 24: Education.
3. United Nations. Convention on the Rights of Persons with Disabilities. Article 30: Participation in Cultural Life, Recreation, Leisure and Sport.
4. World Health Organization. WHO Guidelines on Physical Activity and Sedentary Behaviour. Geneva: World Health Organization, 2020.
5. UNESCO. International Charter of Physical Education, Physical Activity and Sport. Revised edition, 2015.
6. Rajapov Sh.Z. Eshitishida nuqsoni boʻlgan bolalarni jismoniy tarbiyalashda harakatli oʻyinlarining ijobiy samarasi // Pedagogika, ilmiy-nazariy va metodik jurnal. ISSN: 1076-1077 – Toshkent, 2022. – 5-son. – B. 204-207 (13.00.00. №6)
7. Rajapov Sh.Z. Maxsus maktab oʻquvchilarining adaptiv jismoniy tarbiyasida shaxsga yoʻnaltirilgan yondashuv // Pedagogika ilmiy-nazariy va metodik jurnal. ISSN: 1076-1077, – Toshkent, 2023. – 1-son. – B. 376-379 (13.00.00. №6)
8. Rajapov Sh.Z. Physical training for students with hearing disabilities as an object of research // European International Journal of multidisciplinary research and management studies. ISSN:2750-8587 – Germany, 2022. – 2-issue. – P. 149-158.
