MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA RIVOJLANISHDAGI KOORDINATSION BUZILISHLARNI KORREKSIYA QILISH: PEDAGOGIK TAJRIBA NATIJALARI

Authors

  • Raximov Kuvondiq Azad o‘g‘li Raximov Kuvondiq Azad o‘g‘li Author

Keywords:

DCD (rivojlanishdagi koordinatsion buzilish), MABC-2, elektron differensial intervensiya, maktabgacha yoshdagi bolalar, koordinatsion qobiliyatlar, ANCOVA, muvozanat, nozik motorika.

Abstract

Ushbu maqolada maktabgacha yoshdagi rivojlanishdagi koordinatsion buzilish (DCD)ga chalingan bolalarda elektron differensial intervensiya modelining samaradorligini eksperimental tekshirish natijalari taqdim etiladi. Xorazm viloyati Urganch shahrida 90 nafar 5-6 yoshli bola (har bir guruhda 30 nafar) ishtirokida oʻtkazilgan pedagogik tajribada MABC-2 standarti yordamida diagnostika amalga oshirildi va uch guruhli (nazorat, 1-tajriba, 2-tajriba) qiyosiy dizayn qoʻllanildi. ANCOVA va Wilcoxon statistik tahlillari barcha MABC-2 komponentlari boʻyicha elektron differensial individual yondashuvning (TG-2) umumlashtirilgan yondashuvga (TG-1) nisbatan statistik ishonchli darajada yuqori samaradorlik koʻrsatganligini isbotladi (p<0,001; eta-squared=0,352-0,778). TG-2 guruhida bolalarning 76,7 foizi meʼyoriy rivojlanish zonasiga oʻtdi. Tadqiqot natijalari Oʻzbekiston maktabgacha taʼlim muassasalarida DCD korreksiyasida individual differensial yondashuvning zarurligini ilmiy asoslaydi.

Author Biography

  • Raximov Kuvondiq Azad o‘g‘li Raximov Kuvondiq Azad o‘g‘li

    Jismoniy tarbiya va sport ilmiy tadqiqotlar instituti mustaqil izlanuvchisi

References

1. American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (5th ed.). Arlington, VA: APA.

2. Blank, R., et al. (2019). European Academy of Childhood Disability (EACD): Recommendations on the definition, diagnosis and intervention of developmental coordination disorder. Developmental Medicine & Child Neurology, 61(6), 693-700.

3. Cairney, J., et al. (2010). Developmental coordination disorder, generalized self-efficacy toward physical activity, and participation in organized and free play activities. American Journal of Human Biology, 22(2), 165-172.

4. Henderson, S.E., Sugden, D.A., & Barnett, A.L. (2007). Movement Assessment Battery for Children-2. London: Pearson.

5. Лях, В.И. (2006). Координационные способности: диагностика и развитие. Москва: ТВТ Дивизион.

6. Pless, M., & Carlsson, M. (2000). Effects of motor skill intervention on developmental coordination disorder: A meta-analysis. Adapted Physical Activity Quarterly, 17, 381-401.

7. Saidmamatov, O., Raximov, K. (2024). Xorazm viloyatidagi maktabgacha taʼlim muassasalarida DCD ning tarqalishi: dastlabki epidemiologik maʼlumotlar. Jismoniy tarbiya va sport ilmiy-texnik jurnali, 1, 1-12.

8. Smits-Engelsman, B.C.M., et al. (2018). Efficacy of interventions to improve motor performance in children with developmental coordination disorder: A combined systematic review and meta-analysis. Developmental Medicine & Child Neurology, 60(5), 898-911.

9. Usmonxoʻjayev, T.S., Xoʻjayev, F.X. (2016). Maktabgacha yoshdagi bolalarning harakat muvofiqlashtirish qobiliyatini rivojlantirish metodikasi. Toshkent: OʻzDJTI nashriyoti.

10. Xolmurodov, A.B. (2022). Maxsus mashqlar vositasida maktabgacha yoshdagi bolalarning koordinatsion qobiliyatlarini rivojlantirish: PhD dissertatsiyasi. Toshkent.

Published

2026-09-25

How to Cite

MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARDA RIVOJLANISHDAGI KOORDINATSION BUZILISHLARNI KORREKSIYA QILISH: PEDAGOGIK TAJRIBA NATIJALARI. (2026). Sports Scientific Research, 4(4), 417-424. https://jtsiti-journal.uz/index.php/sport/article/view/231