PARALIMPIYA SPORTIDA MURABBIYNING KASBIY-AMALIY KOMPETENTLIGINI OSHIRISH MODELI
Keywords:
paralimpiya sporti, kompetentlik modeli, adaptiv sport, murabbiy mahorati, nozologik bilimlar, psixologik reabilitatsiya, raqamli monitoring, refleksiv tahlil.Abstract
Ushbu maqolada paralimpiya sportida murabbiyning kasbiy-amaliy kompetentligi modelining ilmiy jihatdan asoslanganligi bayon qilingan. Model to'rt asosiy blokdan - professional-maxsus, ijtimoiy-psixologik, texnologik-adaptiv va refleksiv-tahliliy - iborat bo'lib, har bir blok o'ziga xos kompetentliklar va tarkibiy ko'nikmalarni qamrab olgan. Tadqiqotda adaptiv jismoniy tarbiya, sport psixologiyasi va raqamli texnologiyalar sohasidagi zamonaviy yondashuvlarni tahlil qilish asosida parasport turlari bo‘yicha murabbiylar kompetentligi va malakasini baholash mezonlari ishlab chiqilgan.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018 yilning 12 oktyabrdagi “Sportchi va trenerlarni rag‘batlantirish va ularning jismoniy tarbiya va sportdagi faoliyatini yanada takomillashtirish to‘g‘risida”gi PQ-3196-sonli qarori.
2. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil
3. 20-noyabrdagi “Oʻzbekiston Respublikasi Jismoniy tarbiya va sport vazirligi huzuridagi Jismoniy tarbiya va sport boʻyicha mutaxassislarni ilmiy-metodik taʼminlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirish markazi hamda Oʻzbekiston Respublikasida trenerlik faoliyatlarini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi 918-sonli qarorlarida belgilangan vazifalarni ijrosini ta’minlashda mazkur tadqiqot ishi dolzarb hisoblanadi.
4. Abdiyev A.N. Yakkakurash sport turlarida ixtisoslashuvchi talabalarda trenerning kasbiy ko‘nikmalarini shakllantirishning ilmiy pedagogik asoslari: ped.fanl. doktori dissertstsiyasi. –Toshkent. O‘zDJTI, 2004. – 258 b.
4. Bloom B.S. Taxonomy of Educational Objectives. New York: Longmans, Green. - 2006. – P. 24-27.
5. Bowen L., Gross, A.S., Gimpel M., Li F.X. Real-time physiological monitoring in Paralympic sport: A systematic review. Journal of Sports Sciences, 39 - 2021. - P. 1612–1624.
6. Cushion C., Nelson L., Armour K., Lyle J., Jones R., Sandford R. Coach Learning and Development: A Review of Literature. Leeds: Sports Coach UK. – 2010. – P. 140-147.
7. DePauw K.P., & Gavron, S.J. Disability Sport. 2nd ed. Champaign, IL: Human Kinetics. – 2005. – P. 35-38.
8. Dreyfus, S.E., & Dreyfus, H.L. A Five-Stage Model of the Mental Activities Involved in Directed Skill Acquisition. Berkeley: University of California. 2008. – P. 17-20.
9. Hamroyev A.X. Adaptiv jismoniy tarbiyaning O'zbekistonda rivojlanish tendentsiyalari. Jismoniy tarbiya va sport, 4. 2020. - B. 45–52.
10. International Paralympic Committee. - IPC Athlete Classification Code. Bonn: IPC. – 2024.
11. Schön, D.A. (1983). The Reflective Practitioner: How Professionals Think in Action. New York: Basic Books. – 2003. – P. 146-150.
